Rüçhan Hakkı Nedir? Rüçhan Hakkında Süreler. Rüçhan Hakkının Doğurduğu Sonuçlar

Rüçhan Hakkı Nedir? Rüçhan Hakkından Kimler Yararlanabilir?

Rüçhan hakkı, Paris Sözleşmesinin temel ilkelerinden biridir.

Rüçhan hakkından, Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf devletlerin herhangi birinde, yetkili mercilere markanın tescil için usulüne uygun olarak başvuru yapan aşağıdaki kişiler yararlanır:

  1. Taraf devletlerden birinin uyruğunda olanlar
  2. Taraf devletlerden birinin uyruğunda olmamakla birlikte bunlardan birinde yerleşim yeri veya işler durumda ticari müessesesi bulunan gerçek ya da tüzel kişiler veya bunların halefleri

Söz konusu kişilerin, Türkiye’de rüçhan hakkından yararlanabilmesi için, başvuru tarihinden itibaren altı ay süreyle, Paris Sözleşmesi hükümleri kapsamındaki aynı marka ve kapsamdaki aynı mal veya hizmetler konusunda başvuru yapmalıdır (SMK m. 12/1).

Bu şekilde, kendi ülkesinde ya da bu devletlerden herhangi birinde yetkili mercilere usulüne uygun olarak yaptığı marka başvurusunu esas alarak, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde diğer üye devletlere başvuru yapması halinde, iki tarih arasında üçüncü kişiler tarafından Paris Sözleşmesi hükümleri kapsamında aynı marka ve kapsamındaki aynı mal veya hizmetler için yapılacak marka tescil başvurusunun ya da marka tescillerinin önüne geçmesi sonucunu doğurmaktadır.

Başvuru tarihinden itibaren işleyen altı aylık, başvuru yapma konusunda rüçhan hakkından yararlanma süresi hak düşürücü niteliği haiz olup, bu süre içinde kullanılmayan rüçhan hakları düşer. Başvuru sahibinin rüçhan hakkından yararlanabilmesi için, ilk başvuru yapılan devletin yetkili makamından rüçhan hakkı belgesi alınması şarttır (SMK m. 12/1).

Rüçhan Hakkı Kapsamında Mal veya Hizmetler İçin Üçüncü Kişilerin Başvuru veya Marka Tescilleri

Kendi ülkesinde ya da Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf olan devletlerden herhangi birinde yetkili mercilere usulüne uygun olarak yapılan marka başvurusu esas alınarak, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde rüçhan hakkına dayanılarak başvuru yapıldığı tarihte, rüçhan hakkı doğduğu tarihten itibaren üçüncü kişiler tarafından yapılan ve rüçhan hakkına konu olan marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olan ve söz konusu marka tescil başvurusunun mal veya hizmetler itibarıyla tamamını ya da bir kısmını kapsayan başvurular reddedilir veya bunlar adına yapılmış marka tescilleri, tescilli bir marka olarak kabul edilmez ve bu durum Bültende yayımlanır (SMK m. 12/2 ve m. 22/2).

Rüçhan Hakkının Uygulama Alanı

Paris Sözleşmesine veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf devletlerin birinin uyruğunda olan ya da bu devletlerden birinin uyruğunda olmamakla birlikte bunlardan birinde yerleşim yeri veya işler durumda ticari müessesesi bulunan gerçek ya da tüzel kişiler veya bunların halefleri, bu Sözleşme ve Anlaşmaya taraf olmayan bir devlette yaptıkları usulüne uygun marka tescil başvurusuna dayanarak, aşağıdaki esaslar çerçevesinde rüçhan hakkından. yararlanır (SMK m. 12/2):

  1. Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf olmayan bir devlette usulüne uygun marka tescil başvurusu yapılması
  2. Yukarıda açıkladığımız yapılan başvuru tarihinden itibaren altı ay süreyle, Paris Sözleşmesi hükümleri kapsamında aynı marka ve kapsamındaki aynı mal veya hizmetler için Türkiye’de başvuruda bulunması

Sergilerde Sergilemeden Doğan Rüçhan Hakları

Sergilerde veya fuarlarda sergilemeden doğan rüçhan hakları, AB Marka Tüzüğünün 33üncü maddesinde yer almaktadır. Ancak, bu maddeyi esas alınarak düzenlenen SMK’nın 12/3 ve 12/4 hükümlerindeki gerekçe aynen şöyledir; “Maddenin dördüncü fıkrası ile sergilerde veya fuarlarda sergilemeden doğan rüçhan haklarını düzenleyen madde, AB Marka Tüzüğünün 33üncü maddesi esas alınarak düzenlenmiştir“.

Rüçhan hakkı uygulamasında, anılan Yönetmeliğin 6. ila 9. madde hükümlerinde “uluslararası fuar” tanımı ve bir fuarın “uluslararası fuar” niteliği taşımasına ilişkin şartlar ise, bu Yönetmeliğin 11. maddesinde düzenlenmektedir.

Bu durumda, başvuruya konu markanın kullanılacağı mal veya hizmetleri Türkiye’de açılan ulusal ya da uluslararası sergilerde veya fuarlarda ya da Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf devletlerde açılan resmi ya da resmi olarak tanınan uluslararası sergilerde veya fuarlarda markayla birlikte teşhir eden ve markanın tasdikli örneğini ibraz eden aşağıdaki gerçek ve tüzel kişiler yararlanır:

  1. Paris Sözleşmesine veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf devletlerin birinin uyruğunda olanlar,
  2. Yukarıda da belirtilen devletlerden birinin uyruğunda olmamakla birlikte bunlardan birinde yerleşim yeri veya işler durumda ticari müessesesi bulunan gerçek ya da tüzel kişiler veya bunların halefleri

Tescil başvurusuna konu markanın kullanılacağı mal veya hizmetleri, aşağıda belirtilen yerlerde markayla birlikte sergileyen ve markanın tasdikli örneğini ibraz eden, üstte açıklanan gerçek veya tüzel kişiler, teşhir tarihinden itibaren altı ay içinde, Türkiye’de aynı markanın tescili için başvuru yapma konusunda rüçhan hakkından yararlanır:

  1. Türkiye’de açılan ulusal ya da uluslararası sergilerde
  2. Paris Sözleşmesine veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması taraf devletlerde açılan resmi ya da resmi olarak tanınan uluslararası sergilerde

Başvuruya konu markanın kullanılacağı mallar ya da hizmetler, sergide görünür şekilde, resmi açılış tarihinden önce markayla birlikte teşhir edilmişse rüçhan hakkı süresi, malların sergiye konulduğu veya hizmetin teşhir edildiği tarihten itibaren başlar (SMK m. 12/4).

Herhangi bir sergide teşhir edilmiş mal veya hizmetler bakımından birden çok marka başvurusu yapılması halinde, sergilerde sergilemeden doğan rüçhan hakkından yararlanacak kişinin belirlenmesinde, ilk sergileyen ya da ilk başvuru ilkesi uygulanır. Bu ilkeler esas alındığında; bir sergide sergilenmiş mal veya hizmetleri ilk teşhir eden kişi, aynı zamanda teşhir edilmesi halinde ise ilk başvuruda bulunan kişi rüçhan hakkından yararlanır (SMK m. 12/5).

SMK m. 12/6 fıkrasına göre; “Rüçhan hakkına dayanılarak başvuru yapıldığı takdirde, rüçhan hakkının doğduğu tarihten sonra üçüncü kişiler tarafından yapılan ve rüçhan hakkına konu olan marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olan ve aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetleri kapsayan başvurular reddedilir.”

Rüçhan Hakkının Talep Edilmesi ve Belgesinin Düzenlenmesi ile Sonuçları

1) Rüçhan hakkı talebinin yapılması ve rüçhan hakkı belgesinin verilmesi süresi ile düzenlenmesi

Rüçhan hakkından yararlanmak isteyen marka başvuru sahibi, başvuru ile birlikte talep ücretini ödeyerek, rüçhan hakkından yararlanma talebini belirtir.

Başvuru sahibi, başvuru tarihinden itibaren üç ay içinde, ilgili rüçhan hakkı belgesini vermediği takdirde, rüçhan hakkından yararlanma talebi yapılmamış sayılır (SMK m. 13/1).

SMK m. 12 ve SMKY m. 6 hükümleri uyarınca, talep edilen rüçhan hakkının Kurum’ca uygun bulunması halinde, marka tescil belgesinde ve Marka Sicilinde rüçhan hakkına ilişkin bilgilere yer verilir (SMKY m. 15/1).

SMKY m. 15/2 hükmüne göre; “Türkiye’de açılan ulusal veya uluslararası sergilerdeki teşhire dayanan rüçhan hakkı taleplerinde, yetkili mercilerden alınan, teşhir edilen mal veya hizmetin kullanıldığı markayı açık ve eksiksiz bir şekilde gösteren, bu markanın fotoğraf veya fotoğraflarını içeren, serginin resmi açılış tarihini ve malların sergiye konulduğu veya hizmetin teşhir edildiği tarihi belirten sergi rüçhanı belgesi ve markanın tasdikli örneği sunulur.”

Aynı şekilde, Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf devletlerde açılan uluslararası yabancı sergilerdeki teşhire dayanan rüçhan hakkı taleplerinde, sergiyi açan yetkili merciler tarafından teşhir edilen mal veya hizmetin kullanıldığı markaya ilişkin düzenlenen ve üstteki paragrafta belirtilen hususları içeren belge ile markanın onaylı örneği sunulur (SMKY m. 15/3).

Marka başvurusu için birden fazla rüçhan hakkı talebinde bulunulması durumunda yapılan her bir rüçhan hakkı talebi için ayrı ücret ödenir (SMKY m. 15/5).

Marka başvurusuna dayanarak rüçhan hakkı talebinde, rüçhan hakkının doğduğu başvurunun ülkesi, tarihi ve numarası belirtilir (SMKY m. 15/4).

Marka hakkı sahibinin veya vekilinin talebi üzerine, Türkiye’de usulüne uygun olarak yapılmış marka başvurusu için istenen rüçhan hakkı belgesi, ücretinin ödenmesi ve ücretin ödendiğine ilişkin bilginin Kurum’a sunulması koşuluyla verilir (SMKY m. 16/1).

2) Rüçhan hakkının sonuçlarının doğacağı tarihler

Rüçhan hakkının sonuçları aşağıda belirtilen tarihler itibariyle doğar (SMK m. 13/2):

  1. SMK’nın 12/1 hükmünde belirtilen kişilerce, Türkiye’de rüçhan hakkından yararlanabilmesi için, Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Kuruluş Örgütü Anlaşmasına taraf devletlerin herhangi birinde yetkili mercilere markanın tescili için usulüne uygun olarak başvuru tarihinden itibaren altı ay süre içinde Paris Sözleşmesi hükümleri kapsamındaki aynı marka ve aynı mal veya hizmetler için başvuru yapılmalıdır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup, anılan süreler içinde kullanılmayan rüçhan hakları düşer. Rüçhan hakkından yararlanabilmesi için, başvuru sahibinin ilk başvuru yaptığı devletin yetkili makamından alacağı rüçhan hakkı belgesini, başvuru tarihinden itibaren üç ay içinde Kuruma vermediği takdirde rüçhan hakkı talebi yapılmamış sayılır (SMK m. 12/1 ve m. 13/1).
  2. Tescil başvurusuna konu markanın kullanılacağı mal veya hizmetleri, aşağıda belirtilen yerlerdeki sergilerde markayla birlikte teşhir eden ve markanın tasdikli örneğini ibraz eden, SMK m. 3’de açıklanan korumadan yararlanacak kişiler, teşhir tarihinden itibaren altı ay içinde, Türkiye’de aynı markanın tescili için başvuru yapma konusunda rüçhan hakkından yararlanır (SMK m. 12/3):
    – Türkiye’de açılan ulusal ya da uluslararası sergilerde,
    – Paris Sözleşmesine veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına taraf devletlerde açılan resmi ya da resmi olarak tanınan uluslararası sergilerde
  3. Kurum’a başvuruda belirtilen markanın kullanılacağı mal ya da hizmetler, sergide görünür şekilde, resmi açılış tarihinden önce markayla birlikte teşhir edilmişse rüçhan hakkı süresi, malların sergiye konulduğu veya hizmetin teşhir edildiği tarihten itibaren başlar (SMK m. 12/4 ve 13/2).

Markanın kullanılacağı mal veya hizmetlerle ilgili marka başvurusu için birden fazla rüçhan hakkı talep edilmesi durumunda rüçhan hakkı, geçerli olan ilk rüçhan tarihi itibarıyla başlar (SMK m. 13/3).

Rüçhan hakkına dayanılarak başvuru yapıldığı takdirde, rüçhan hakkı talebine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir (SMK m. 13/4 ve SMKY m. 15).

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir