Nişan Bozma Nedir? Haklı Nedenle ve Haksız Nedenle Nişanı Bozma

Nişanlılardan biri, nişanlılık ilişkisine bir taraflı irade açıklaması ile son verebilir. Nişanı bozma, açık bir irade açıklaması ile olabileceği gibi örtülü bir irade açıklamasıyla da olabilir. Nişanlının, diğerinin ziyaretlerini kabul etmemesi ya da ziyaretlerini ve mektuplarını tamamen kesmesi, başkası ile nişanlanması veya evlenmesi, haber vermeden ve adres bırakmadan başka bir kente ya da ülkeye gitmesi, nişanlılığın örtülü olarak bozulması sayılabilir.

Nişanlılığın bu şekilde bir taraflı olarak sona erdirilmesine, nişanlanmadan dönme ya da yerleşmiş deyimiyle nişanın bozulması denir (TMK m. 120).

Nişanı bozmanın söz konusu olabilmesi için, geçerli bir nişanlanmanın bulunması gerekir; yoksa arkadaşlık ilişkisinin, flört ilişkisinin, hatta evlenme iradesi olmaksızın bir süre birlikte yaşama ilişkisinin sona erdirilmesi, nişanı bozma anlamı taşımaz ve nişanın bozulmasına ilişkin hukuki sonuçlar böyle bir durumda uygulanmaz. Nişanın bozulması sebebiyle bir dava açılabilmesinin temel şartı, taraflar arasında önceden bir nişanlılığın varlığıdır.

NİŞANI BOZMADA HAKLI SEBEP 

Nişanlılığın devamını ve evlenmeyi, dürüstlük kuralı çerçevesinde bir taraftan beklenemez kılan sebepler nişanı bozmak için haklı sebep sayılır.

Haklı sebep, karşı tarafın kusurundan kaynaklanabileceği gibi, her iki tarafın kusurununun bulunmadığı hallerde de söz konusu olabilir. Ancak, nişan karşı tarafın bir kusurlu davranışına dayanmaktaysa, bunun sonucu nişanı bozan tarafın tazminat isteme imkanının doğmasıdır.

HAKLI SEBEP ÖRNEKLERİ

Taraflardan birinin ekonomik durumunun iyice sarsılması, örneğin birinin iflas etmesi; ilişkilerinde yeni bir durumun ortaya çıkması, örneğin küçük kardeşin bakımını üstlenme zorunda kalma; nişanlısının bir karakter özelliğini ya da nişanlanmadan önceye ilişkin hoş olmayan özel hayatını öğrenme; şiddetli hayat felsefesi ya da inanç ayrılığı; diğer nişanlının devamlı ve ağır bir hastalığa yakalanması (özellikle diğer tarafın insi bir hastalığa yakalandığının öğrenilmesi); evliliğin mutlulukla sonuçlanmayacağına ilişkin haklı inanç; karşı tarafın çok önemli tecrübesizliği; kendisinin kusura dayanmayan bulaşıcı ya da iyileşmeyen bir hastalığa yakalanması haklı sebep sayılabilir.

Nişanlısının ailesinin ahlaken düşük olması, nişanlının, sık sık sarhoş olması, bir nişanlının uygun bir süre içinde geçerli bir sebep olmadan evlenmemesi de nişanlılığa son vermek için haklı sebeptir.

Nişanlıya karşı kötü muamelede bulunulması, bir başkası ile nişanlının aldatılması, genel olarak boşanma sebeplerinden birinin nişanlılık sırasında ortaya çıkması, nişanı bozmak için yeterli bir haklı sebep oluşturur.

Bu bahsedilen örnekler uygulamadan alınmıştır. Başka olaylar ve olgular da pek tabii nişanın bozulması için haklı sebep oluşturur.

Hakimin Takdir Yetkisi

Nişanı bozan tarafın haklı sebebe dayanıp dayanmadığını, nişanı bozmak için gösterilen sebebin yeterli bir haklı sebep oluşturup oluşturmadığını ihtilaf halinde takdir yetkisi hakime aittir (TMK m. 4). Hakim, somut olayda, tarafların karşılıklı sosyal durumlarını, çevrelerini, meslek ve mevkilerini değerlendirecek ve vardığı kanaate göre karar verecektir.

HAKSIZ NİŞAN BOZMA

Nişanlılardan birinin, haklı bir sebep bulunmaksızın ya da kendinden kaynaklanan bir sebeple nişanlılığa son vermesi, nişanın haksız bozulmasıdır. Bu durumda, haksız olarak nişanı bozan taraf diğer nişanlıya tazminat ödemek zorunda kalır.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir